Là người An
1. Bạn là người Hoa
Số lượng người Hoa ở An Nam tuy đã giảm đáng kể so với thời xưa, nhờ vào công ơn đàn áp của đảng và nhà nước ta, nhưng vẫn chiếm một tỉ lệ không nhỏ. Lấy cái thành phố Sài Gòn ra làm ví dụ, trong mười người dân là có một người Hoa, trong công ti của tôi cũng thế, cứ mười mạng là có một mạng Hoa. Đấy là chưa kể những người Hoa qua đợt "nạn kiều" phải che dấu dân tộc tính của mình, và một số người Hoa mà không biết mình là người Hoa (ví dụ như tôi đây). Đối với người An Nam đồng thời là người Hoa, không hiểu sao tôi luôn có một tình cảm gần gũi thương mến, đặc biệt là với nữ giới…
Là người Hoa tất nhiên phải học tiếng Hoa, cũng như người An Nam ra nước ngoài tị nạn cộng sản cũng luôn nhắc nhở cháu con học tiếng An Nam cho khỏi quên gốc vậy. Thật ra đa phần người Hoa "công khai" đều biết sử dụng tiếng Hoa (ít ra là tiếng mẹ đẻ), nên lời khuyên này kể cũng khá thừa với họ; tuy nhiên tôi còn muốn nhắn nhủ với những người Hoa mà không biết mình là người Hoa (như tôi đây), rằng nên học tiếng Hoa để tái khám phá lại cội nguồn, kể cũng là một điều hay.
2. Bạn ngưỡng mộ văn hóa Trung Hoa
Sự ngưỡng mộ tôn sùng dành cho văn hóa Trung Hoa là một truyền thống thiêng liêng ngàn đời của dân tộc An Nam, kể từ khi họ chớm thoát thai ra khỏi những tộc Tày tộc Thái để hình thành dân tộc An Nam trên đồng bằng sông Hồng sông Mã. Biết bao nhiêu thế hệ người An Nam đã ngẩn ngơ theo Hán phú, Đường thi, Tống từ, Nguyên khúc? Bao nhiêu thế hệ người An Nam đã tôn thờ Khổng Tử, Khuất Nguyên, Lý Bạch, Đỗ Phủ? Bao nhiêu thế hệ người An Nam đã thuộc nằm lòng Thủy Hử, Tây Du, Tam Quốc, Hồng Lâu? Có thể tóm gọn căn tính của dân tộc An Nam này trong hai điểm: Phong thổ địa phương + Văn hóa Trung Hoa, hai điều không thể thiếu một. Như vậy, làm sao người An Nam có thể không thấm đẫm văn hóa Trung Hoa trong hồn nước được?
Đã ngưỡng mộ văn hóa Trung Hoa mà không biết tiếng Hoa, đó là một thiếu sót cực lớn, bởi ngôn ngữ là một thành phần quan trọng không thể thiếu cấu thành nên văn hóa (một nhà ngôn ngữ học nào đó đã nói câu này nhưng tôi quên mất tên ông ta là ai rồi). Là người An Nam, sử dụng văn hóa Trung Hoa trong đời sống hằng ngày, mà lại thiếu mất yếu tố ngôn ngữ, như thể chẳng khác nào dùng cái ngọn mà quên cái gốc, không thể bền vững được. Đơn cử một ví dụ nhỏ mà tôi vẫn hay gặp: đại đa số người An Nam đặt tên bằng chữ Hán - là một thành tố của văn hóa Trung Hoa đã du nhập vào An Nam và được bản địa hóa - nhưng ngoại trừ những người có một chút hiểu biết về tiếng Hoa ra, còn lại rất dễ hiểu sai tên mình. Vậy việc học tiếng Hoa, xét cho cùng, chỉ là một cách hoàn thiện hóa nền văn hóa An Nam mà thôi.
3. Bạn e dè chế độ chính trị Trung Hoa
Vấn đề này thật là "nhạy cảm", nên tôi nói rõ, phần này chỉ bàn về mối quan hệ giữa các chế độ chính trị mà thôi: cụ thể là các chế độ chính trị ở An Nam và các chế độ chính trị ở Trung Hoa. Xét về mặt chính trị, An Nam từ ngàn xưa luôn đóng vai một đàn em đối với đàn anh Trung Hoa, nhiều phen được đàn anh che chở, nhưng cũng không ít phen bị đàn anh chơi ép, nên việc vừa dựa dẫm vừa cảnh giác là một tâm lý có thể hiểu được. Các sự kiện lịch sử trong nửa thế kỷ gần đây càng khiến cho tình "huynh đệ" này mỗi lúc một căng thẳng, đặc biệt là tranh chấp các quần đảo trong Nam Hải và sự bành trướng thế lực quân sự của Trung Hoa ở phương nam, cũng như nguy cơ đụng độ vũ trang giữa hai chế độ, càng khiến cho người An Nam sợ hãi, và từ đó dẫn đến căm ghét chế độ ở Trung Hoa hơn. Sự dè chừng đó hóa ra càng là một lí do để học tiếng Hoa nữa. Như một người Trung Hoa là Tôn Vũ đã từng viết: "Tri bỉ tri kỉ, bách chiến bất đãi", muốn chống chọi với đối phương mạnh hơn, không thể không biết người biết ta. Mà làm sao có thể biết người, nếu đến ngôn ngữ của người cũng không biết?
Có nhiều bạn tưởng rằng trong thế giới hiện đại này nay, với internet kết nối mọi nguồn tri thức, chỉ cần biết tiếng Anh là đã đủ. Xưa kia tôi cũng từng tưởng như thế, về sau mới biết là mình sai, đặc biệt là khi nghiên cứu về Trung Hoa. Năm nghìn năm văn minh của Trung Hoa để lại những kho tàng văn hóa đồ sộ, cũng như văn hóa Trung Hoa hiện đai đang bùng nổ này nay cũng tạo ra những giá trị văn hóa mới nhiều không kể xiết, mà phần lớn đều chưa được chuyển sang tiếng Anh. Đơn cử vài quyển sách khá phổ thông mà người Trung Hoa đa phần cũng biết, như Khang Hi từ điển, Sơn Hải Kinh, hay những quyển sử nổi tiếng như Đường thư, Tống sử, đố bạn nào tìm được bản tiếng Anh trên net đấy... Nhưng chỉ cần biết tiếng Hoa là bạn đã có thể tiếp cận được rồi. Tôi xin lấy tiếp một ví dụ khác, đó là vấn đề tranh chấp đảo ở Nam Hải. Người An Nam cũng đã đọc không ít các tài liệu, dẫn chứng, lí lẽ xác nhận chủ quyền của "phía ta", nhưng thử hỏi đã có mấy ai, ngoại trừ các học giả, đã biết tới những lí lẽ của "phía địch" chưa? Đã có mấy ai đọc những tài liệu xác nhận chủ quyền viết bằng tiếng Hoa chưa? Đã có mấy ai tham gia những diễn đàn của người Trung Hoa để cảm nhận tình cảm của họ dành cho mảnh đất phương nam của tổ quốc họ chưa? Đó chỉ là vì không biết tiếng Hoa thôi.
Tóm lại, biết tiếng Hoa là một vấn đề then chốt trong việc hiểu được Trung Hoa, từ đó có thể có cái nhìn toàn diện và đúng đắn hơn về thế cuộc, cũng như biết cách phản kháng Trung Hoa hữu hiệu hơn. Trong cuộc kháng cự Trung Hoa nghìn năm này, nếu cha ông của người An Nam vào các đời Lí Trần Lê Nguyễn đã có thể thành công được, tôi cho rằng chính là vì họ còn biết dùng tiếng Hoa chữ Hán vậy.
4. Bạn vừa ngưỡng mộ văn hóa Trung Hoa vừa e dè chế độ chính trị Trung Hoa
Có thể nói đại đa số người An Nam thuộc dạng này. Đó là một sự kết hợp tưởng chừng mâu thuẫn nhưng lại rất hữu lí: sự ngưỡng mộ dành cho văn hóa Trung Hoa kết hợp với sự e dè và phản kháng đối với những âm mưu bá quyền từ phía các chế độ chính trị Trung Hoa. Tổ tiên của người An Nam đã dùng ngay văn hóa Trung Hoa, mà tiếng Hoa là một thành tố chủ yếu, làm công cụ hữu hiệu nhất để chống lại bá quyền chính trị Trung Hoa, ví dụ của điều này thì không thiếu, đơn cử Lí Thường Kiệt viết "lộ bố văn", hay "Nam quốc sơn hà" gì gì đó đều bằng tiếng Hoa, và dựa trên những thành tố văn hóa Trung Hoa.
Như trên đã trình bày, nếu như bạn thuộc trường hợp 4 này thì xem như bạn đó có gấp đôi số lí do để học tiếng Hoa rồi đó.
KẾT LUẬN
Tôi có ý không nhắc đến những lí do kinh tế, như đi làm công ti Đài Loan, lấy chồng Đài Loan, làm công nhân cho công ti Trung Quốc khai thác bauxite, hoặc đi đánh hàng chợ biên giới, bởi xét cho cùng, những lí do đó không xác đáng mấy. Còn những lí do về văn hóa như đi du học bên Trung Hoa thì đã có thể gom vào trường hợp 2 hoặc 3 rồi.
Là người An Nam, chắc chắn là bạn có một lí do để học tiếng Hoa. Nếu bạn là người An Nam yêu nước, bạn càng cần phải học tiếng Hoa. Nhưng cũng xin nói rõ kẻo có người hiểu nhầm: tôi khuyên bạn nên học tiếng Hoa chứ không nên học tiếng Lạ, nên yêu người Hoa chứ đừng yêu người Lạ, thế nhé.
0 comments :: Hãy học tiếng Hoa!
Post a Comment